Laurier

Laurus nobilis (bot)

Greek bay tree, sweet bay, roman laurel (Eng.)

Lorbeerbaum, Kranzbaum, Siegerbaum (Duits)

 

Lauraceae laurierfamilie

 

Laurierblaadjes worden in de keuken gebruikt om allerlei gerechten smakelijker te maken. Meestal gebruiken we gedroogde bladeren, maar verse bladeren van een eigen boompje in de tuin, zijn veel aromatischer. In het zuiden van Europa bloeit de laurier, vaak als boom van 15 m hoog, van het begin van de lente tot het najaar met stervormige, gele bloempjes. Dat lukt in Nederland alleen tijdens een langdurig warme zomer.

Herkomst

Laurier groeit vooral in het Middellandse Zeegebied, op de Azoren, de Canarische Eilanden en Klein-Azi in struwelen en tussen rotsen. Hij wordt tegenwoordig ook in Midden-en Zuid-Amerika aangeplant.

 

Naamgeving

Het woord laurus is waarschijnlijk afgeleid van het Latijnse woord laus wat lof betekent en betrekking heeft op het versieren van winnaars met laurierkransen.

De Oudgriekse naam voor laurier is daphne en herinnert aan de nimf Daphne die op de vlucht voor de god Apollo in een laurierstruik veranderde. Deze naam vinden we nog steeds in verschillende talen zoals Roemeens, Nieuwgrieks, Turks, Albanees, Bulgaars en Hebreeuws.

 

Plantbeschrijving

Laurier is een wintergroene heester of tot 15 m hoge, rechtop groeiende, vertakte boom.  Hij heeft een breed kegelvormige kroon  die met het ouder worden steeds ronder wordt. De donkergroene, leerachtige bladeren staan verspreid, zijn smal elliptisch, tot 11 cm lang en hebben meestal een gladde, iets gegolfde rand. Bij kneuzing ruiken zij sterk aromatisch.

De kleine bloemen, die bij ons zelden verschijnen, zijn tweehuizig, staan in bundels en zijn bleekgeel. Zij ontwikkelen zich tot glanzende, eerst groene, later zwartrode bessen.

Bij ons worden laurierstruiken bijna altijd als kuipplanten verkocht. Mits deze niet gesnoeid worden,  bloeien oudere planten met kleine, groengele, mannelijke en vrouwelijke bloemen in het voorjaar.

tak met bloemen

Gebruik

Laurierbladeren waren tijdens de klassieke periode van Griekenland heilig en stonden in samenhang met de zonnegod Apollo. Oorspronkelijk werden alle winnaars van de Olympische Spelen, die ter ere van oppergod Zeus om de vier jaar plaats vonden, met olijfkransen versierd. Later gebruikte men onder invloed van de Pythische Spelen (ter ere van Apollo) die sinds 582 in Delphi plaats vonden eerder lauriertakken.

In de oude Romeinse tijd gebruikte men laurierbladeren vaak in de keuken. Tegenwoordig zijn zij in alle westelijke landen een geliefd keukenkruid voor soepen, inmaak, kruidenazijn, vis en worst. Zij kunnen, in tegenstelling tot vele andere keukenkruiden, meegekookt worden. Verse of gedroogde bladeren vind men in het bouquet garni. closeup van een bloem

De bladeren worden ook gebruikt voor de vervaardiging van likeur.

Wil je laurierbladeren drogen, dan moet je dit in de schaduw doen. De goede kwaliteit van laurierbladeren herkent men aan het sterke aroma en de glanzend groen kleur. Oude bladeren worden bruin, hebben bijna geen aroma meer en smaken vooral bitter.

Lauriervruchten zijn minder bekend, maar komen voor in kruidenmengsels.

In de herkomstlanden worden laurierstruiken ook voor hagen gebruikt. Bij ons is laurier niet erg winterhard, d.w.z. dat hij langdurende vorst niet goed verdraagt. Hij wordt vooral als groenblijvende kuipplant in tuinen, serres en op balkons gehouden. Hij is geschikt voor vormsnoei (tijdens het groeiseizoen) en trekt zich niets aan van zeewind.

Als haag is laurier bij ons niet geschikt door zijn gebrek aan winterhardheid. Als alternatief gebruiken wij laurierkers (Prunus laurocerasus) met zijn lange, altijd groene bladeren en witte, kaarsachtige bloemen in de lente.

 

Soorten

De Canarische laurier (Laurus azorica) heeft langere en lichtgroene bladeren. Hij kan hoger worden dan de Laurus nobilis .

rijpe vruchten

laurier tussen rotsblokken in Spanje

 

Standplaats

Tijdens de winter kan laurier het beste op een vorstvrije plek overwinteren. Maar met de steeds warmer wordende winters in Nederland, zou hij best buiten kunnen blijven staan. In Engeland zag in een tuin in Zuid-Wales een grote laurierboom, die nog nooit last van vorst heeft gehad.

De laurier heeft humusrijke, goed doorlatende grond nodig. Hij doet het goed in zon of halfschaduw. De grond moet permanent vochtig gehouden worden, want als de wortel uitdroogt, is het gedaan met het boompje. Het duurt ca. 10 jaar voordat de laurier een attractieve kroon ontwikkeld heeft

 

Startpagina