Vogelkers

(Gewone vogelkers)

 

Prunus padus (bot.)

Bird cherry (Eng.)

Cerisier à grappes (Frans)

Gewöhnliche Traubenkirsche, Sumpfkirsche (Duits)

 

Rosaceae – roosfamilie

 

De vogelkers bloeit overdadig in de lente met trossen witte bloemen die aangenaam geuren.

 

Naamgeving

Prunus is de Latijnse naam voor pruim. Padus is het oude Latijnse woord voor de Italiaanse rivier Po. De boom heeft zijn botanische naam te danken aan het feit dat hij in groten getale aan de rivieroever van de Po voorkwam.

 

Plantkenmerken

De gewone vogelkers is een grote struik of tot 10 m hoge, vaak meerstammige loofboom met overhangende twijgen. Bij het doorsnijden ruiken de twijgen naar bittere amandelen. De bladeren staan verspreid, zijn ovaal, fijn gezaagd en toegespitst. De bovenzijde is mat-, de onderzijde blauwgroen. Aan de bladvoet zitten twee groene klieren.

De tweeslachtige, stervormige bloemen zijn wit, aam de binnenzijde behaard en hebben vijf kroonbladen. Zij hangen in trossen aan te takken. Hun geur is aangenaam. Dank zij hun rijkdom aan nectar worden zij graag door bijen bezocht.

Uit de bloemen ontwikkelen zich erwtengrote steenvruchten die, als zij rijp zijn, glanzend zwart kleuren. Het vruchtvlees is bitter, maar niet giftig. In het najaar verkleurt het blad oranjegeel.

De schors is glad, zwartgrijs en ruikt onaangenaam bij kneuzing.

Hij maakt worteluitlopers.

 

Verspreiding

De vogelkers komt voor in Europa en grote delen van Azië. Hij groeit in rivierdalen, loofbossen, moerasbossen, langs wegen, in struwelen en op berghellingen tot een hoogte van 1800 m. Bij ons komt hij voor in Zuidoost-en Midden-Nederland op vochthoudende zand-en leemgrond. Vaak zien we hem als struik. In de tuin kan hij 12 m hoog en 6 m breed worden. Op droge bodem is het een kleine boom of struik.

Hij is verwaand aan de Amerikaanse vogelkers.

 

Soorten

Prunus padus 'Colorata' wordt tot twaalf meter hoog. Zijn bladeren lopen bruinrood uit en worden later donkergroen, terwijl de onderkant wijnrood blijft. De bloemen zijn roze.
Een tot 15 m hoge boom met witte bloemen is
Prunus padus 'Watereri'.
Prunus padus 'Pandora' valt op door zijn zuilvormige kroon. Hij wordt maar 5 m hoog en heeft lichtroze bloemen.

De Virginische vogelkers lijkt op de gewone vogelkers, maar heeft rode bessen. De bladeren zijn iets spitser. Hij vormt veel worteluitlopers. De bladeren zijn spitser dan die van de gewone vogelkers, matgroen en aan de onderzijde grijs.

Hij is afkomstig uit Noord-Amerika en wordt hier sinds 1670 gekweekt. Hij werd vooral in de duinen aangeplant waar hij verwilderd is. .

Gebruik

Van de rijpe bessen kan men compote, sap en likeur maken.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Amerikaanse vogelkers

Prunus serotina (bot.)

Wild cherry (Eng.)

Cerisier tardif (Frans)

Spätblühende Traubenkirsche, Herbstkirsche (Duits)

 

Herkomst

Deze vogelkerssoort is inheems in Noord-Amerika en wordt bij ons sinds 1630 gecultiveerd. In zijn thuisland kan hij 30 m hoog worden. Omdat hij zich erg verspreidt, heeft hij de bijnaam ‘bospest’ gekregen.

 

Plantkenmerken

De twijgen van de Amerikaanse vogelkers hebben lichtgekleurde strepen. De bloemen groeien in lange, afstaande trossen en zijn minder groot dan die van de gewone vogelkers en ontwikkelen zich tot zwarte bessen. De bladeren zijn leerachtig en glimmend groen. Zij hebben een scherpgezaagde bladrand. De schors is gegroefd, schubbig en afbladderend.

Geschiedenis

De Amerikaanse vogelkers werd tientallen jaren geleden in de Amsterdamse Waterleidingduinen aangeplant als nuttige soort in de naaldbossen. In de jaren tachtig waren er nog weinig exemplaren buiten de bossen. In de jaren negentig begon het aantal toe te nemen. De afgelopen vijf jaar vond er een explosieve toename plaats. Dit heeft vooral te maken met de vergrassing en verstruweling van het duingebied. Het beschutte lange gras vormt een uitstekend kiemmilieu voor deze vogelkerssoort. Verder dragen ook de lage konijnenstand en de afgelopen natte jaren bij aan een snellere uitbreiding in de AWD.

Hiermee is deze niet-inheemse struiksoort een acute bedreiging geworden voor de beschermde Europese habitattypen, waarvoor de AWD is aangewezen. Sindsdien wordt de Amerikaanse vogelkers hier en in Nederlandse bossen waar hij zich erg vermeerderd heeft, verwijderd.

 

Gebruik

Een tinctuur van de bast kan gebruikt worden bij hoest, roodvonk en nierinsufficiëntie..herfstbladeren

 

 

 

Startpagina