Sprookjesbos ‘Reinhardswald’

 

Reinhardswald is het mooiste natuurlijke sprookjesbos van Europa. Hier in het gebied tussen de rivieren Weser en Diemel sliep Doornroosje haar honderdjarige slaap, liet Rapunzel haar lange vlecht uit het torenraam hangen en maakten reuzen, kobolden en trollen het bos onveilig.

Sababurg

Reinhardswald is met zijn 400 vierkante kilometers het grootste aaneengesloten bosgebied van de Duitse deelstaat Hessen. De vele honderdjarige bomen inspireerden mensen tot sprookjes en sagen.

Aan de schilder Theodor Rochol (1854 -1933) is het te danken, dat 92 ha van het hudewoud (Duits Hutewald) rond de Sababurg in 1907 onder natuurbescherming viel.

 

Hier loop je langs 600 jaar oude eiken (Huteeichen), een 220 jaar oude eikenallee, reusachtige beuken, oude berken, haagbeuken en lariksen. Het is het thuis van edelhert, evervarken, ree, haas, vos en zelfs van de lynx (wilde kat). Raaf, zwarte ooievaar, wespenbuizaard en zwarte specht zijn hier overal te vinden.

 'Kamineiche'

Inmidden van dit bijzondere bos staat een 500 jaar oude eik, een schatkamer voor mens en dier.

Deze oude eik is nu hol van binnen, maar hij leeft nog en weerstaat alle herfst-en winterstormen, terwijl om hem heen de resten van gesneuvelde soortgenoten de bosgrond bedekken. Aan de bosbeestjes (kevers, pissebedden, duizendpoten enz.) is het te danken dat de bouwstoffen van de oude bomen weer in de kringloop van de natuur opgenomen worden. Zij zijn voedingsbodem voor het nieuw leven. lynx

 

Mythologie

Er zijn vele sagen en legenden rond de Reinhardswald in omloop gekomen.

Over zijn ontstaan wordt verteld dat de bisschop van Paderborn en Graaf Reinhard gedobbeld hebben. De graaf was eigenaar van grote landerijen en dorpen  tussen Diemel en Weser. . De bisschop won alsmaar en de graaf was zijn hele bezit kwijtt. Wanhopig smeekte hij om nog één keer te mogen oogsten. Dat werd hem toegestaan. De slimme Graaf  Reinhard stuurde de boeren weg, verbrande hun huizen en zaaide eikels en beukennootjes.Tot het zo ver was dat hij de eikels kon oogsten, gingen vele jaren voorbij. De bisschop capituleerde voor zo veel list, en zo kwam het bos aan zijn naam. Aan veel plaatsen in het bos zijn nog sporen van het vroegere akkerbouw te vinden.

De eiken groeiden voorspoedig, werden groot, oud en griezelig. Men vertelde over verdwaalde wandelaars, die hun weg vonden m.b.v. elfen, of over wandelaars die in de avondschemering door het bos dwaalden en door gemene boswezens geplaagd werden. reuzin trendula

 

Vele sagen gaan over reuzinnen. Éen daarvan gaat over de reuzin Trendula, die op de Trendelburcht woonde. Over haar zei men dat zij een slordig, godslasterlijk wijf geweest zou zijn. Als straf stuurde God bliksem en donder op haar neer. Het onweer raasde zeven dagen en nachten tot de dorpelingen de reuzin uit haar burcht verjaagden. Zij hoopten op deze wijze het onheil van het dorp af te wenden. De vluchtende reuzin viel in een spleet die haar verslond. Hij vulde zich met zwartgroen water. De mensen spreken nog vandaag over het ‘wassergrüne Grab der Trendula’.

Trendelburg

Over de reusachtige oude eik die in het midden van het bos staat wordt verteld dat zij de betoverde reuzin Margarete zou zijn.

Volgens een legende heerste in de oude muren van de ‘Sababurg’ een reus. Zijn dochter Margarete werd verliefd op een jonge man, die bij de vader niet in de smaak viel. Terwijl de geliefden elkaar ontmoetten, veranderde de woedende reus beide in een eik.

In de Middeleeuwen werd de oude eik gebruikt voor een triest doel. Er werden mensen aan opgehangen.

 

Boombewoners

Eiken hebben een aantal vaste bewoners: eekhoorn, boommarter en Vlaamse gaai.

De holtes in de stam bieden schuil-en nestelmogelijkheden. De eikels zijn een belangrijk voedingsmiddel voor deze beesten. Zij dienen ook als wintervoorraad en worden in de bosgrond  verstopt. Vaak zijn de beestjes vergeten waar zij hun winterreserve begraven hadden. Dan groeien uit de eikels nieuwe boompjes.  De Vlaamse gaai kan tot zeven eikels in zijn hals stoppen.

vlaamse gaai met eikel

Sinds enkele jaren voelt zich ook de wasbeer thuis in de holtes van oude eiken, die hij als slaapplaats gebruikt.

Paddestoelen, mossen en korstmossen groeien op het oude hout, het begin van rotting. Ondanks hun holle stammen zijn oude eiken vaak nog zo levenskrachtig, dat zij ieder jaar in de lente uit hun winterslaap ontwaken. Zij hebben genoeg vitaliteit om nieuwe bladeren en bloemen te ontwikkelen zodat hun bewoners er tussen kunnen schuilen.

Het sap wordt vanuit de wortels tegen de zwaartekracht in omhoog gezogen naar de takken, zodat de bladknopen en bloemen zich kunnen ontvouwen. Zij zorgen voor de zuurstof die mens en dier nodig hebben om te kunnen ademen.

wasbeer

Soms worden de eikenbladeren opgevreten door rupsen. Maar de boom heeft een probaat middel om te overleven: het Sint-Janslot,  dat aan het begin van de zomer verschijnt.

Uit onderzoek blijkt dat oude bomen eerder tegen een stootje kunnen dan jonge. Zij zijn resistenter tegen zure regen.

 

De oude eik als begraafplaats

In een deel van de Reinhardswald bevindt zich één van de 15 Duitse begraafbossen (‘Friedwald’), waar mensen aan de voet van een oude eik of beuk begraven kunnen worden. Deze boom mogen zij samen met de boswachter voor hun dood zelf uitzoeken. De urnen bestaan uit milieuvriendelijk, afbreekbaar materiaal. Zij worden in de bosgrond ingegraven en zijn voedsel voor de oude boom.

 

De sage van de reuzendochters Saba, Brama en Trendula

In de burchten van het Reinhardswald leefde vroeger een geslacht van machtige reuzen. De machtigste was Kruko. Hij had zijn burcht op een hoge berg  tussen de rivieren Diemel en Weser gebouwd.  Hij had drie dochters: Brama, Saba en Trendula. Na zijn dood bekeerden zich Brama en Saba tot het christelijk geloof, terwijl Trendula trouw bleef aan de oude heidense goden. Zij achtervolgde haar zusjes en plaagde hen waar zij maar kon. Vooral Brama trok het zich erg aan. Zij huilde dag en nacht  tot zij blind was. Tenslotte verliet zij de brucht van haar vader en liet aan de andere overkant van de Weser een burcht bouwen, die de naam 'Bramburg' kreeg. Saba liet een burcht in het Reinhardswald bouwen, de 'Sababurg'. 's Avonds wanneer dichte mist de bossen en rivier verhulden, ging Saba op stap om haar blinde zusje te bezoeken. Zij bleef bij haar tot de zon boven het Reinhardswald verscheen. Trendula kwam hier achter en besloot, Saba te doden.

Op een ochtend toen Saba terugliep naar haar eigen burcht, werd zij door Trendula overvallen en gewurgd. De plek waar dit gebeurd zou zijn, noemt men nog tegenwoordig 'Mordkammer'. Als straf werd zij door de bliksem getroffen. Deze bliksem was zo sterk dat  hij en trechter van ca. 450 m omvang in de bosgrond geslagen zou hebben, het watergroene graf van reuzin Trendula.

 

Startpagina